AAA
Publiczna Szkoła Podstawowa z oddziałami gimnazjalnymi im. Rotmistrza Witolda Pileckiego
w Zwierniku

INNOWACJA Z LITERATURĄ PRZEZ WIEKI

 

 

 

 

 

RAPORT

Z REALIZACJI INNOWACJI PEDAGOGICZNEJ

Z LITERATURĄ PRZEZ WIEKI

 

 

 

 

Opracowanie:

mgr Edyta Potok

mgr Marzena Świerczek

 

 

 

 

 

CEL WPROWADZENIA INNOWACJI

 

Motywowanie uczniów do nauki języka polskiego i historii poprzez poznawanie epok historyczno-literackich: antyku, średniowiecza, renesansu.

 

AUTOR

 

  • mgr MARZENA ŚWIERCZEK- nauczyciel języka polskiego w Zespole Szkół 
    w Zwierniku
  • mgr EDYTA POTOK- nauczyciel historii, wiedzy o społeczeństwie i informatyki

w Zespole Szkół w Zwierniku

 

TERMIN WPROWADZENIA I TRWANIA INNOWACJI

 

Rok szkolny 2013/2014

 

MIEJSCE REALIZACJI

Zespół Szkół w Zwierniku

 

 

 

1 września 2013 r. w Zespole Szkół w Zwierniku rozpoczęła się realizacja innowacji pedagogicznej „Z literaturą przez wieki”.

IDEA: Tworzenie sytuacji dydaktycznych kształtujących pożądane postawy uczniów, umożliwienie rozwijania zainteresowań– to ważne zadania, którym szkoła musi sprostać. Służyć temu ma odejście od wiedzy traktowanej jako zbiór odizolowanych od siebie informacji na rzecz uczenia holistycznego.

Program innowacji przeznaczony był dla uczniów klas I- III gimnazjum do realizacji na lekcjach języka polskiego i historii oraz zajęciach dodatkowych w ramach godzin pozalekcyjnych. Głównym założeniem było propagowanie znajomości literatury i historii okresu od antyku do renesansu z uwzględnieniem kultury, obyczajowości i sztuki tych epok. Założenia innowacji realizowane były w korelacji z podręcznikami języka polskiego i historii zatwierdzonymi przez MEN i w oparciu o autorskie materiały przygotowane przez nauczycieli tych przedmiotów. Podczas realizacji dodatkowych godzin uczniowie mieli możliwość rozwijania swoich zainteresowań dzięki atrakcyjnym metodom aktywizującym oraz technikom multimedialnym. 
 

II. CELE INNOWACJI

  • wychowywanie kompetentnego, świadomego odbiorcy kultury, szczególnie dzieł literackich;
  • wprowadzanie zarówno w tradycję, jak i kulturę epok od antyku do renesansu.

Ponadto celem innowacji było:

  •  wychowywanie kompetentnego, świadomego odbiorcy kultury, szczególnie dzieł literackich;
  • wprowadzanie zarówno w tradycję, jak i kulturę epok od antyku do renesansu oraz uwrażliwianie ucznia na uniwersalne wartości;
  • budzenie u ucznia motywacji do poznawania historii swojego kraju;
  • zaznajamianie ucznia za pośrednictwem tekstów kultury z różnymi postawami moralnymi i skłanianie do refleksji nad konsekwencjami dokonywanych wyborów;
  • wspomaganie rozwoju umiejętności sprawnego posługiwania się językiem polskim (świadomego używania środków językowych dostosowanych do sytuacji i celu wypowiedzi, opisywania świata, oceniania postaw i zachowań ludzkich, precyzyjnego formułowania myśli, operowania bogatym słownictwem, skutecznego i nacechowanego szacunkiem do adresata komunikowania się);
  • budzenie motywacji do poznawania języka i dbałości o kulturę języka (kształcenie refleksyjnej postawy wobec języka, stwarzanie sytuacji, które sprzyjają odkrywaniu norm językowych, rozpoznaniu pozytywnych skutków stosowania tych norm w wypowiedzi 
    i negatywnych konsekwencji ich łamania, kształcenie nawyku poprawiania własnych wypowiedzi);
  • kształcenie sprawności posługiwania się różnymi gatunkami wypowiedzi ustnej 
    i pisemnej, które będą uczniowi potrzebne w dalszej edukacji, a także w dorosłym życiu;
  • kształtowanie samodzielności w docieraniu do informacji, krytycznego podejścia do nich, umiejętności ich selekcjonowania.
  • wykształcenie świadomego Polaka, Europejczyka, człowieka współżyjącego z innymi 
    w świecie;
  • lepsze zrozumienie otaczającego świata, rozwinięcie zainteresowań;
  • wykształcenie umiejętności zabierania głosu w różnych sprawach i przygotowanie do pełnienia powierzonych uczniowi w życiu ról społecznych;
  • wykształcenie umiejętności zabierania głosu w sprawach dotyczących dzieł kultury, wyrażanie własnych opinii i ocen;
  • otwartość na różnorodność kultur, zróżnicowanie ludzkich postaw i zachowań;
  • świadome podejmowanie przez ucznia decyzji dotyczących własnej przyszłości;
  • tolerancja na wielorakość kultur, postaw, zainteresowań itd.;
  • kształtowanie wrażliwości na piękno;
  • kształtowanie postaw dojrzałego patriotyzmu przejawiającego się w szacunku do narodowej tradycji i polskiego dziedzictwa kulturowego;
  • kształcenie świadomości ponadczasowości osiągnięć ludzkich oraz wytworów kultury;
  • uzmysłowienie wspólnych korzeni kulturowych Polski i Europy;
  • kształcenie postawy krytycznego odbioru dóbr kultury;
  • kształcenie umiejętności pracy w zespole.

 

Zagadnienia poruszane w ramach innowacji zostały uporządkowane w trzech blokach tematycznych:

BLOK I

 

W KRĘGU KULTURY STAROŻYTNEJ

 

  1. Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu.
  2. Mity.
  3. Teatr i dramat antycznej Grecji- „Antygona” Sofoklesa.
  4. Literatura starożytnej Grecji- fragmenty „Iliady” i „Odysei” Homera.

 

BLOK II

 

KULTURA SREDNIOWIECZA

 

  1. 1.       Kultura rycerska.
  2. 2.      Obraz rycerza w literaturze- „Pieśń o Rolandzie”, ”Legendy arturiańskie”, „Krzyżacy” Henryk Sienkiewicza.
  3. 3.      Wzorce osobowe epoki średniowiecza.
  4. 4.      Sztuka romańska i gotycka.

 

BLOK III

 

„ZŁOTY WIEK”- RENESANS

 

  1. Wprowadzenie do renesansu (geneza epoki, humanizm, rola i znaczenie mecenatu).
  2. Renesansowa wiara w człowieka.
  3.  Życie i twórczość Jana Kochanowskiego.
  4. Epoka wielkich odkryć geograficznych.

 

Zakładane cele innowacji zostały osiągnięte, uczniowie nieustannie byli motywowani do wysiłku intelektualnego. W trakcie zajęć pracowali indywidualnie, grupowo oraz zbiorowo 
w zależności od realizowanych zagadnień z wykorzystaniem różnych metod aktywizujących, tj. burza mózgów, mapa pojęciowa, piramida priorytetów, dyskusja, drzewko decyzyjne, metaplan, metoda projektów, drama, metod ćwiczeniowych; metod podających mini wykład, pogadanka, prelekcja, własne pomysły uczniów wynikające z ich zainteresowań. Poszerzali wiedzę poprzez przygotowywanie prezentacji multimedialnych oraz tworzenie kolaży, gazetek, plakatów, komiksów, gier, itp. Wspólnie rozwiązywali problemy, dyskutowali, przygotowywali pomoce naukowe, dzielili się swoją wiedzą z kolegami, chwalili się swoimi osiągnięciami, wygrywali konkursy. Uświadamiali sobie, że nauka może być przyjemnością i zabawą.

 

 

 

REALIZACJA INNOWACJI

 

  1. I.                   STAROŻYTNOŚĆ

 

WRZESIEŃ-LISTOPAD 2013

Od września do listopada uczniowie zapoznawali się z kulturą, literaturą, historią starożytności. Realizacja zagadnień odbywała się w trakcie lekcji i zajęć dodatkowych, poprzez przekazywanie odpowiednich treści programowych w sposób atrakcyjny dla uczniów.

Cele:

  • propagowanie wiedzy o kulturze i sztuce starożytnej Grecji;
  • promowanie wzorców osobowych prezentowanych w mitologii;
  •  podkreślenie roli antyku i jego wpływu na kształtowanie kultury antycznej;
  • kształtowanie postawy szacunku dla dorobku cywilizacyjnego starożytnej Grecji i Rzymu;
  • pokazanie uczniom, że dorobek kultury klasycznej jest ciągle aktualny i trwa jako trzon norm i wartości strzegących bezpiecznego i godnego życia człowieka;
  •  rozwijanie postaw poznawczych wśród młodzieży;
  • kształtowanie umiejętności i poszukiwania informacji w różnych źródłach.

 

 

1.KONKURSY SZKOLNE I KLASOWE

            Celem ogólnym organizowanych konkursów było propagowanie wartości humanistycznych, zachęcanie uczniów do rozwijania umiejętności i zdolności, twórcze odkrywanie mądrości pokoleń zawartych w dziełach literackich i innych tekstach kultury.

Cele szczegółowe konkursów:

  1. Popularyzowanie wiedzy z języka polskiego, historii, kultury i sztuki wśród uczniów.
  2. Inspirowanie i rozwijanie zainteresowań, motywowanie do poszerzania swoich wiadomości, wdrażanie do samodzielnej i systematycznej pracy.
  3. Stworzenie okazji i możliwości do odkrywania, rozwijania talentów literackich, naukowych i artystycznych.
  4. Sprawdzenie posiadanej wiedzy i umiejętności poprzez konfrontację i zdrową rywalizację.

 

W RAMACH INNOWACJI ZORGANIZOWANE ZOSTAŁY NASTĘPUJĄCE KONKURSY:

  • Konkurs na prezentację multimedialną na temat dzieł Homera.

Uczniowie przygotowali prezentacje, w których przedstawili postać Homera oraz jego dzieła Iliadę i Odyseję

  • Konkurs wiedzy ze znajomości mitów „Mądrość zaklęta w mitach”.

Celem konkursu było zainteresowanie uczniów literaturą starożytnych Greków i ukazanie jej jako korzeni cywilizacyjnych Europy. Konkurs miał formę testu, w którym wystąpiły zadania otwarte, zamknięte, prawda-fałsz

  • Konkurs literacki na list napisany przez wybraną postać mitologiczną, w którym udziela ona ważnej życiowej rady.

Celem konkursu było zachęcenie miłośników pisania do prezentowania własnych umiejętności, rozwijanie wrażliwości i wyobraźni uczniów. W określonym regulaminem czasie uczniowie mieli napisać list, który oceniła komisja pod kątem zgodności z tematem, poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej.

  • Konkurs na opracowanie gry strategicznej o tematyce mitologicznej.

Celem konkursu było pobudzenie wyobraźni uczniów związanej z projektowaniem i tworzeniem gier planszowych, kształcenie umiejętności i kreatywności posługiwania się środkami komunikacji niewerbalnej oraz poszerzenie wiedzy na temat mitologii.

  • Konkurs na prezentację multimedialną „Małe i duże mitologiczne podróże”.

Celem konkursu było utrwalenie wiadomości z zakresu mitologii, przybliżenie uczniom świata greckich bogów.

  • Konkurs na komiks prezentujący wybrana przygodę Odyseusza

Celem konkursu jest opracowanie przez uczestników komiksów edukacyjnych, umożliwienie ujawnienia się i wypromowania indywidualnych talentów artystycznych, zapoznanie uczniów z historią i przygodami Odyseusza.

  • Konkurs wiedzy o teatrze greckim

Zagadnienia wybrane do konkursu dotyczyły antycznego teatru greckiego,  komedii  i tragedii, budowy teatru antycznego, aktorów w teatrze antycznym. Miał on formę testu wielokrotnego wyboru, wystąpiły tam zadania otwarte, zamknięte, prawda- fałsz.

  • Konkurs na plakat na temat mitologii i wierzeń starożytnych Greków.

Celem konkursu jest opracowanie przez uczestników komiksów edukacyjnych, umożliwienie ujawnienia się i wypromowania indywidualnych talentów artystycznych. Przy ocenie brana była pod uwagę zgodność z tematem pracy, pomysłowość, zawartość merytoryczna, forma estetyczna pracy i jej oryginalność. Prace uczniów prezentowane były na gazetce w pracowni polonistycznej

2. GAZETKA

Uczniowie klasy I gimnazjum przygotowali gazetkę ścienną na korytarzu szkolnym, na której pojawiły się podstawowe informacje o antyku.

 

 

3. POKAZY FILMÓW

Celem pokazów filmowych, oprócz przekazywania wiedzy, było nauczenie młodzieży świadomego i krytycznego obcowania ze sztuką filmową w czasach ekspansji kultury audiowizualnej. Ponadto działanie to jest świetnym punktem wyjścia do dyskusji na temat zachowań człowieka w różnych sytuacjach i procesach społecznych i kulturalnych.

  • Aleksander Wielki. Bez tajemnic- film dotyczył życia i rządów jednego z największych władców świata starożytnego- Aleksandra Wielkiego. To prawdziwa historia człowieka, który zbudował największe imperium w dziejach ziemi. Legendę człowieka, który po śmierci w wieku 33 lat czczony był jak bóstwo, twórcy filmu postanowili przedstawić 
    z nowej perspektywy i za pomocą najnowocześniejszych technik komputerowych.
  • „Troja” Wolfganga Petersena, w którym obejrzeli pojedynek Achillesa z Hektorem.
  • Troja- film dotyczył losów Troi- miasta położonego w Troadzie nad rzeką Skamander, którego dzieje nieodłącznie związane są eposem Homera pt. „Iliada”. Film opowiada 
    o dwóch poszukiwaczach skarbów, amatorach: Henryku Schliemanie  i Franku Calvercie, którzy tropiąc homerowe opisy, odnaleźli szczątki legendarnego miasta. Podczas prowadzonych prac wykopaliskowych znaleziono ceramikę, broń, przedmioty codziennego użytku oraz pałac Priama oraz  tzw. „skarb Priama”- ostatniego władcy Troi. Była to przepiękna, wspaniała złota biżuteria oraz zbiór srebrnych waz i pucharów oraz broni.
  • Antygona- reżyseria Andrzej Pieczyński

 

  1. 5.      DYSKUSJE

 

Po obejrzeniu filmów odbywały się dyskusje. Uczniowie starali się odpowiedzieć na wiele pytań, m. in.: dlaczego młody Aleksander zdecydował się wyruszyć na podbój świata? Jakimi motywami kierował się, gdy plądrował miasta, niszczył armie i obalał dynastie?

Szczególne wrażenie wywarło na uczniach zapoznanie z dziełem Sofoklesa pt. „Antygona”, które zainspirowało uczniów klasy I gimnazjum do dyskusji na temat konfliktu dotyczącego praw jednostki wobec społeczeństwa. Po obejrzeniu filmu „Starożytna Grecja” uczniowie starali się wyjaśnić, dlaczego to właśnie Grecja stworzyła podwaliny cywilizacji europejskiej. Oglądane przez nich ruiny antycznych budowli, arcydzieła malarstwa i rzeźby świadczyły o wspaniałości Hellady.

Po obejrzeniu filmu pt. „Antygona” uczniowie zastanawiali się nad tym, czy człowiek może uciec przeznaczeniu, gdy ciąży na nim klątwa? Gdzie jest wina nieświadomego swojego losu, tragicznej winy z woli bogów- Edypa, który zabija swojego ojca, żeni się z własna matką i płodzi z nią dzieci? Dlaczego po śmierci rodziców- Edypa i Jokasty brzemię wyroku fatum spadło na ich dzieci? Dlaczego brat zabija brata, a ich siostra- Antygona- ginie tragicznie broniąc boskiego prawa do godnego pochowku jednego z nich? Na czym polega konflikt z władcą i władzą ustanowioną, a prawem boskim? Co jest, tak naprawdę przyczyną zguby bohaterów?

 

5. WYKORZYSTANIE INTERNETU DO REALIZACJI CELÓW INNOWACJI

 

1. Wyszukiwanie przez uczniów informacji niezbędnych do przygotowania prezentacji multimedialnych i plakatów.

2.Wykorzystanie Internetu do przygotowania się uczniów do konkursów organizowanych w ramach innowacji.

3. Zapoznawanie się uczniów z dziełami sztuki o tematyce związanej z motywami mitologicznymi, które okazały się natchnieniem dla artystów następnych epok. Dzięki temu rozwijali oni umiejętność obserwacji, kształtowali myślenie krytyczne, refleksję na temat kultury i dzieł sztuki wizualnej.

Na zajęciach uczniowie korzystali m. in. z następujących stron internetowych:

http://edu.oeiizk.waw.pl/~sp172b_14/tajemnice_sztuki/grecja.html

http://www.louvre.fr/

http://www.g2.miedzyrzecz.pl/sztuka/plastyka/prezentacje/05-GRECJA.pdf

https://www.google.pl/search?q=sztuka+staro%C5%BCytnego+rzymu&sa=X&tbm=isch&tbo

http://edu.oeiizk.waw.pl/~sp172b_14/tajemnice_sztuki/rzym.html

http://www.historiasztuki.com.pl/kodowane/005-00-03-HISTORIA-RZEZBY-RZYM.ph

EFEKTY DZIAŁAŃ PODJĘTYCH W RAMACH REALIZACJI I ETAPU INNOWACJI

  • dostarczenie uczniom wiedzy na temat mitologii greckiej i roli, jaką pełni ona w naszej kulturze,
  • zapoznanie uczniów z treścią mitów;
  • rozwój zainteresowań uczniów dotyczących historii Grecji, a w szczególności mitologii greckiej;
  • kształtowanie wyobraźni historycznej, plastycznej, umiejętności kojarzenia i łączenia faktów;
  • kształcenie umiejętności wyjaśniania znaczenia związków frazeologicznych i używania ich w życiu codziennym;
  • bogacenie słownictwa;
  • kształcenie umiejętności redagowania form wypowiedzi;
  • kształcenie umiejętności współdziałania w zespole i rozwiązywania problemów w sposób twórczy.

 

  1. II.                ŚREDNIOWIECZE

 

GRUDZIEŃ- LUTY 2013/2014

Od grudnia do lutego uczniowie wyruszyli w podróż do epoki średniowiecza. Zapoznawali się z kulturą, literaturą, historią, która pozwoliła im zrozumieć styl życia, obyczaje i mentalność ludzi żyjących w tamtych czasach.

1.KONKURSY SZKOLNE I KLASOWE

  • Konkurs poezji miłosnej „I ty zostań średniowiecznym trubadurem”
Uczniowie mieli przygotować wybrane przez siebie wiersze o tematyce miłosnej. Celem konkursu było: popularyzowanie poezji i prozy miłosnej, rozwijanie zdolności recytatorskich, upowszechnienie kultury żywego słowa, uczenie rywalizacji w przyjemnej atmosferze.
Komisja brała pod uwagę: dobór repertuaru, dostosowanie tekstu do możliwości wykonawczych i interpretacyjnych recytatora, interpretację utworu, kulturę słowa i ogólny wyraz artystyczny. Konkurs zorganizowano w ramach obchodów Dnia Zakochanych.
  • Konkurs fotograficzny „Życie w średniowiecznej Polsce- moda”.

Celem konkursu było: budzenie zainteresowań życiem ludzi średniowiecza, modą minionej epoki, rozwijanie wrażliwości artystycznej, prezentacja twórczości młodzieży w dziedzinie fotografii.  Przedmiotem konkursu były prace fotograficzne wykonane samodzielnie, będące oryginałami.

  • Konkurs na średniowiecznego skrybę „Mój ex libris”

Celem konkursu było przybliżenie uczniom pracy średniowiecznego skryby związanej z przepisywaniem ksiąg, umożliwienie ujawnienia się i wypromowania indywidualnych talentów artystycznych.

  • Konkurs literacki: „Zafascynowani średniowieczem, zafascynowani Tolkienem”

Celem konkursu było: zachęcenie miłośników pisania do prezentowania własnych umiejętności, popularyzowanie twórczości literackiej dzieci i młodzieży, rozwijanie wrażliwości 
i wyobraźni, propagowanie wiedzy związanej z tematyką fantasty, przybliżenie uczniom atrakcyjności epoki średniowiecza.

 

  • Konkurs wiedzy z historii powszechnej średniowiecznej

Celem konkursu była: promocja wiedzy o historii, literaturze i sztuce epoki średniowiecza oraz kształtowanie umiejętności właściwych dla warsztatu historyka i polonisty, dobra zabawa oraz popularyzacja i poszerzanie wiedzy o historii średniowiecznej Europy, kształtowanie postawy szacunku dla dorobku cywilizacyjnego średniowiecza.

  • Konkurs na wyszukiwanie archaizmów w powieści „Krzyżacy” – „Jako drzewiej bywało”

Celem konkursu było: wspieranie uzdolnień uczniów,  wdrażanie uczniów do samokształcenia,  pobudzanie twórczego myślenia oraz przybliżenie codziennego życia ludzi 
w średniowiecznej Polsce poprzez ukazanie piękna języka staropolskiego oraz promowanie czytelnictwa.

 

  • Konkurs na prezentację multimedialną „Ideały osobowe średniowiecza”

Celem konkursu było przybliżenie uczniom wzorców osobowych średniowiecza, zwrócenie uwagi na takie wartości jak honor, odwaga, solidarność, które są aktualne do dnia dzisiejszego.

2. GAZETKA

Uczniowie klasy II gimnazjum przygotowali gazetkę ścienną na korytarzu szkolnym, na której pojawiły się podstawowe informacje o ideałach i wzorcach osobowych średniowiecza.

3. DZIAŁANIA PODEJMOWANE NA LEKCJACJACH JĘZYKA POLSKIEGO I HISTORII, KTÓRYCH CELEM BYŁO WZBUDZANIE ZAINTERESOWANIA EPOKĄ ŚREDNIOWIECZA

1. Poznanie stylu życia ludzi epoki średniowiecza

  • Układanie jadłospisu średniowiecznego rycerza;
  • Przygotowywanie strojów inspirowanych wyglądem Danusi Jurandówny;
  • Komentowanie pokazu mody średniowiecznej;
  • Organizowanie weekendu pełnego atrakcji dla średniowiecznego rycerza;
  • Zapoznanie się z pracą średniowiecznego skryby poprzez przygotowywanie rękopisów;
  • Poznanie stylu życia średniowiecznego żaka;
  • Porównywanie tygodniowego planu lekcji średniowiecznego żaka ze współczesnym;
  • Przekonywanie średniowiecznego kupca do zakupu jednej z nieruchomości opisanej w „Krzyżakach”;
  • Przypominanie Zbyszkowi z Bogdańca o powinnościach rycerza wobec dam;
  • Wyszukiwanie archaizmów w powieści „Krzyżacy”- poznawanie języka naszych przodków
  • Poznanie stylu życia średniowiecznych mnichów.

4.PROJEKCJA FILMÓW

  • Początki państwa polskiego
  • Społeczeństwo średniowiecza
  • Świat feudalny
  • Krzyżacy- reżyseria Aleksander Ford
  • Imię Róży- Jean  Jacques Annaud
  • Władca pierścieni- reżyseria Peter Jackson
  1. DYSKUSJE

Po obejrzeniu filmu pt. „Początki państwa polskiego” uczniowie dyskutowali na temat pierwszego historycznego władcy Polski- Mieszka I i roli księżniczki czeskiej Dobrawy 
w przyjęciu przez niego chrztu, szukali mocnych i słabych stron przyjęcia przez Polskę chrztu, omawiali zmiany terytorialne państwa polskiego na przełomie X i XI wieku. Dokonali bilansu panowania pierwszych Piastów. Na podstawie filmów pt. „Świat feudalny” „Społeczeństwo średniowiecza” oraz posiadanej już wiedzy, podzieleni na dwie grupy uczniowie, starali się potwierdzić lub obalić  tezę, że zależności wzorowane na feudalnych, przetrwały w pewnych formach do dnia dzisiejszego. Uczniowie wyjaśniali, w jaki sposób władcy średniowiecznej Anglii mogli wykorzystywać fakt, że w ich kraju nie obowiązywała zasada „wasal mojego wasala nie jest moim wasalem”. Przy pomocy metody „burza mózgów” wypisywali oni na mapie mentalnej wszystkie skojarzenia, które nasuwały im się w związku 
z pojęciem „feudalizm średniowiecznej Europy”, opracowali szczegółową definicję feudalizmu, uwzględniając przy tym m. in. okres jego powstania, nazwy warstw społecznych tworzących strukturę średniowiecznego społeczeństwa, kryteria zróżnicowania ekonomicznego. Zastanawiali się też nad sposobem, w jaki Karol Wielki wykorzystywał system feudalny dla wzmocnienia swej władzy w państwie. Starali się też znaleźć różnice między systemem feudalnym, który funkcjonował w Polsce a  europejskim i wyjaśniali, jakie były tego konsekwencje dla władzy książęcej i królewskiej w średniowiecznej Polsce.
Film „Imię róży” francuskiego reżysera Jean  Jacques Annaud przeniósł uczniów w świat XIV- wiecznego opactwa. Poznali oni historię mnicha Wilhelm z Baskerville, który  wraz ze swoim uczniem Adso z Melku próbuje rozwiązać sprawę tajemniczego morderstwa, którego ofiarą jest jeden z mnichów. Ponieważ giną kolejni ludzie, Wilhelm zaczyna domniemywać, że wyjaśnienia trzeba szukać w klasztornej bibliotece. Film zachęcił uczniów do dyskusji nad życiem ludzkim, jego sensem,  naturą oraz moralnością, nad tym co daje człowiekowi wiedza, dzięki której można zdobyć władzę. Przybliżył uczniom codzienne życie średniowiecznych zakonników i ich zajęcia: przepisywanie ksiąg przy świecy, w ciemnej bibliotece; modlitwy, odprawianie przeróżnych nabożeństw, a nawet pacierz przed spożyciem posiłku, śpiew chorałów gregoriańskich,  śpiewanych przez chór zakonu, które miały brzmieć niczym niebiański grom. Uczniowie mogli też poznać gorsze strony Kościoła, takie jak: spory pomiędzy braćmi, rozpusta wielu zakonników, czy inkwizycja. Uświadomili sobie, że wysoka pozycja w czasach średniowiecza nie mogła być niczym zachwiana, a wprost przeciwnie, że stabilizowana była najgorszymi metodami np. karani byli niewinni, którym zarzucano herezję, bez względu na to, czy naprawdę byli oni winni danych czynów, czy nie, a każdy, choć najmniejszy wróg, który podważał autorytet wszechmogącej, najważniejszej i najświętszej instytucji był bezlitośnie eliminowany.  Film pt. „Krzyżacy” zainspirował uczniów do dyskusji na temat życia i obyczajów ludzi średniowiecza, powinności rycerskich, ideałach średniowiecznych. 
Po zakończeniu projekcji filmu pt. Władca pierścieni- reżysera Petera Jacksona uczniowie dyskutowali o przyjaźni, poświęceniu dla bliskich i ojczyzny, o tym, jak zupełnie różne od siebie istoty potrafią zjednoczyć się i wspólnie podjąć walkę przeciwko złu i niewoli.  

  1. III.              RENESANS

W kwietniu, maju i czerwcu uczniowie starali się odpowiedzieć na pytanie, co to jest humanizm,  uczyli się doceniać piękno sztuki renesansowej, artyzm twórczości ojca poezji polskiej- Jana Kochanowskiego.

Cele:

  • przedstawienie renesansu jako epoki;
  • ukazanie renesansu jako epoki wielkich odkryć geograficznych oraz przełomowych wynalazków;
  •  zapoznanie z przedstawicielami renesansu i ich dziełami;
  • zwrócenie uwagi na znaczenie twórczości Jana Kochanowskiego
  • dostrzeżenie roli renesansu w dziejach cywilizacji;
  • wskazanie roli, jaką odegrał renesans na kartach historii i dla przyszłych społeczeństw.
  1. KONKURSY SZKOLNE I KLASOWE
  • Recytatorski „Mistrz Jan Kochanowski napisał, a ja wyrecytuję”
Uczniowie mieli przygotować wybrane przez siebie wiersze o tematyce miłosnej. Celem konkursu było: popularyzowanie poezji i prozy miłosnej, rozwijanie zdolności recytatorskich, upowszechnienie kultury żywego słowa, uczenie rywalizacji w przyjemnej atmosferze, przybliżenie uczniom twórczości Jana Kochanowskiego, ukazanie piękna języka ojca polskiej poezji, zwrócenie uwagi na aktualność tematyki poruszanej w jego utworach. Komisja brała pod uwagę: dobór repertuaru, dostosowanie tekstu do możliwości wykonawczych i interpretacyjnych recytatora, interpretację utworu, kulturę słowa i ogólny wyraz artystyczny.
  • Konkurs na prezentacje multimedialną „ I Ty możesz zostać człowiekiem renesansu”

Uczniowie poprzez prezentację znaleźć odpowiedź na pytanie, czym jest humanizm i co znaczy powiedzenie Terencjusza „Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”.

  • Konkurs wiedzy „Polska ostatnich Jagiellonów”

Celem konkursu było przybliżenie, popularyzacja i utrwalenie wiedzy o dynastii Jagiellonów  oraz historii Polski od XIV do XVI w. wśród młodzieży, a także kształtowanie postaw patriotycznych, budzenie zainteresowania przeszłością; podnoszenie poziomu wiedzy historycznej; kształtowanie umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji;

  • Konkurs wiedzy o życiu i twórczości Jana Kochanowskiego

Celem konkursu było: poszerzenie wiedzy z zakresu dziejów Polski, przybliżenie epoki renesansu, zdobycie przez uczestników konkursu wiedzy o życiu i twórczości Jana Kochanowskiego, rozbudzenie wśród dzieci zainteresowania osobą Ojca Polskiej Poezji.

  • Konkurs wiedzy Jagiellonowie- wielcy królowie

Celem konkursu rozwijanie zainteresowań historycznych młodzieży, poszerzenie wiedzy dotyczącej historii Polski, kształtowanie postaw patriotycznych, budzenie zainteresowania przeszłością; podnoszenie poziomu wiedzy historycznej; kształtowanie umiejętności korzystania 
z różnych źródeł informacji; rozwijanie zainteresowań interdyscyplinarnych– odnoszenie historii do innych dziedzin wiedzy.

 

 

 

  • Konkurs na prezentację multimedialną pt. Wielkie odkrycia geograficzne.

Celem przygotowywanych prezentacji było: przybliżenie uczniom sławnych podróżników, ciekawych wydarzeń z historii odkryć geograficznych, nowo poznanych lądów

Wszystkie konkursy były na bieżąco oceniane przez przedstawicieli grona pedagogicznego tworzących komisje. Informacje o zwycięzcach zamieszczano na stronie internetowej szkoły. Ponadto osoby zajmujące pierwsze miejsca nagradzano ocenami celującymi z języka polskiego i historii. W czasie uroczystości szkolnych dyrektor wręczał im dyplomy. Działania te miały na celu zachęcanie młodych ludzi do aktywnego uczestnictwa w konkursach, rozbudzenie ich ambicji i woli szlachetnej rywalizacji.

Prezentacje multimedialne przygotowane przez uczestników konkursów były prezentowane uczniom klasy I, II, III gimnazjum na lekcjach historii i języka polskiego. Plakaty wykorzystane zostały jako materiały dydaktyczne na gazetkach w sali polonistycznej.

2. PROJEKCJA FILMÓW

  • „Artyści  włoskiego renesansu”
  • „Renesans. Epoka, w której odrodził się świat”  reżyser Liv Thomsen

3. DYSKUSJE

Pierwszy z obejrzanych filmów przybliżył uczniom renesansowych geniuszy: Leonarda da Vinci, Michała Anioła Bounarottiego i Rafaela Santi oraz ich dokonania. Uczniowie dyskutowali na temat ich wpływu na sztukę europejską. Z kolei film pt. „Renesans. Epoka, w której odrodził się świat”  przybliżył uczniom epoka, której początki sięgają przełomu XIV i XV wieku, kiedy to głód wiedzy zwyciężył nad religijnym zabobonem, a człowiek zaczął bacznie przyglądać się światu, kwestionując dawne dogmaty w poszukiwaniu prawdy. Gdy zrażone do duchowego obskurantyzmu średniowiecza, światłe umysły sięgały do antyku, rehabilitując idee ze starożytnej Grecji i Rzymu. Dokument „Renesans. Epoka, w której odrodził się świat" opowiada 
o przemianach na Starym Kontynencie. Nasi uczniowie odbyli podróż po Europie sprzed pięciu wieków, przenieśli się do Florencji, Londynu, Amsterdamu, Skandynawii i Polski. Przyjrzeli się 
z bliska czasom, w jakich żyli i tworzyli Michał Anioł, Leonardo da Vinci, Mikołaj Kopernik. Młodzież rozmawiała  nie tylko o wybitnych osiągnięciach nauki i sztuki tej epoki, ale też 
o mroczne strony epoki, panującej powszechnie biedzie u schyłku średniowiecza, jej przyczynach,  wyzysku, sporach religijnych, polowaniu na czarownice i rządach królów, którzy panowali 
w jednej ręce z Biblią  i z mieczem w drugiej. Uczniowie próbowali wyjaśnić, w jaki sposób renesans zmienił losy świata, co  pozwoliło człowiekowi pokonać zabobon i zdobyć wiedzę, która pozwalała mu badać niebo, podróżować na krańce Ziemi i poznać lepiej samego siebie.

4. CYKL LEKCJI JEZYKA POLSKIEGO POŚWIĘCONYCH ŻYCIU I TWÓRCZOŚCI JANA KOCHANOWSKIEGO

WNIOSKI

UCZEŃ:

  • Zna pojęcia: renesans, humanizm;
  • umie skojarzyć epokę z ważnymi wydarzeniami;
  • potrafi przypisać Kochanowskiego epoce, w której żył;
  • zna ważne fakty z życia poety, szczególnie te związane z Czarnolasem;
  • porusza się swobodnie w biografii i twórczości poety;
  • potrafi wskazać elementy, które wskazują na to, że Kochanowski jest renesansowym humanistą;
  •  zna gatunki literackie uprawiane przez Kochanowskiego;
  • umie określić gatunek literacki utworu;
  • umie wskazać poetów, którzy nawiązywali do twórczości "Mistrza z Czarnolasu;
  • poznaje utwory o Janie Kochanowskim.

5.WYKORZYSTANIE GRY KOMPUTEROWEJ W INNOWACJI

Na podstawie gry „Sekrety Leonarda da Vinci. Zakazany manuskrypt” uczniowie poznali tajemnice życia i twórczość Leonarda da Vinci.

6. SZTUKA RENESANSOWA

  • reprodukcje obrazów: „Odwiedziny w Czarnolesie” - Karola Millera,
  • „Poeta opłakujący Urszulkę” – Jana Matejki,
  • „Kochanowski sekretarzem króla Zygmunta Augusta” (gobelin) Anny Urbanowicz
  • dzieła Leonarda da Vinci, Michała Anioła i Rafaela

Ogromne możliwości prezentacji sztuki, takie jak: pokaz prezentacji multimedialnych przygotowanych przez nauczyciela, uczniów, dostępnych na portalach edukacyjnych 
(np. Scholaris.pl), Uczniowie poznawali dzieła sztuki renesansowej korzystając z Internetu, albumów. Wirtualne zwiedzanie stron muzeów i galerii w sieci Internet, multimedialne gry i quizy o sztuce były dla uczniów okazją do nauki i świetnej zabawy, urozmaiceniem procesu lekcyjnego. Uczniowie angażowali swoje zmysły i emocje, które są istotnym czynnikiem ułatwiającym zapamiętywanie wiadomości.

 

EWALUACJA

Ewaluacji podlegają:

  • zgodność programu innowacyjnego z jego założeniami;
  • atrakcyjność programu dla uczniów;
  •  jego praktyczność i użyteczność;
  • skuteczność stosowanych metod, badanie efektów zakładanych w procesie innowacji przebiegać będzie po roku nauki.

Sposoby ewaluacji:

  • ankieta ewaluacyjna wśród uczniów (na koniec roku szkolnego);
  • wystawy prac uczniów, prezentacje multimedialne, konkursy wiedzy;
  • prace klasowe, testy osiągnięć, np. na zakończenie rozdziału, test semestralne i końcowe, kartkówki, prace domowe, prace pisemne, odpowiedzi ustne, prace projektowe (zarówno proces ich powstawania, jak i sam projekt);
    • bieżąca obserwacja aktywności na zajęciach;
    • samoocena uczniów;
    • dostrzeganie indywidualnych postępów każdego ucznia;
    • opinie uzyskane podczas rozmów z uczniami.

 

 

 

 

ANKIETA

Dlaczego brałeś/- aś udział w innowacji?

  1.   Interesuje cię tematyka zajęć.

78

  1.   Masz lepszą ocenę z przedmiotu.

50

  1.  Bo biorą w niej udział  moi koledzy.

70

  1. Lubię nauczycieli zaangażowanych w jej realizację.

76

  1.  Inne.

50

 

 

 

 

           

 

 

 

 

Inne uzasadnienie podawane w ankiecie to:

  1. Wiedza i umiejętności zdobyte na tych zajęciach przydadzą mi się przyszłości.

40

  1. Chcę wiedzieć więcej.

70

  1. Rozwijam swoje zainteresowania.

60

 

 

 

Forma prezentacji osiągnięć uczniowskich

  1. Apel szkolny

80

  1. Szkolna witryna WWW

70

 

 

MOCNE STRONY PROGRAMU INNOWACJI:

  1. Różnorodne i ciekawe metody pracy z uczniami.
  2.  Duży nacisk na podniesienie efektów kształcenia (lepsze wyniki z testów podsumowujących działy: starożytność, średniowiecze, renesans z historii, z języka polskiego u uczniów biorących udział w zadaniach zaplanowanych w innowacji)..
  3. Integrowanie zespołu uczniowskiego.
  4. Docenianie nawet niewielkich sukcesów uczniów poprzez pochwałę, umieszczanie informacji na stronie internetowej szkoły, wręczanie dyplomów podczas akademii szkolnych.
  5. Uświadomienie uczniom, że nauka może być też przyjemnością.
  6. Uświadomienie uczniom, że dorobek cywilizacyjny minionych epok ma wpływ na naszą teraźniejszość i przyszłość.
  7. Zachęcenie ucznia realizującego program szkoły specjalnej dla dzieci upośledzonych 
    w stopniu lekkim do udziału w innowacji. Wziął on udział w konkursie pt. „Znam greckich bogów” oraz przygotowywał prezentacje na zadany temat.

 

 

SŁABE STRONY INNOWACJI:

Uczniowie osiągający bardzo słabe wyniki w nauce niechętnie brali udział w  konkursach pomimo zachęt ze strony nauczycieli i stopniowania trudności zadań.

EFEKTY INNOWACJI:

  • rozbudzenie u uczniów pozytywnej motywacji do nauki języka polskiego i historii;
  • uświadomienie konieczności systematycznego uczenia się;
  • zrozumienie i zaakceptowanie różnic kulturowych we współczesnej rzeczywistości wynikających z przeszłości;
  • wykształcenie umiejętności współdziałania w grupie;
  • wzbogacenie wiedzy z zakresu języka polskiego i historii;
  • rozbudzenie zainteresowań związanych z historią i literaturą.

Na podsumowanie innowacji w dniu 23 czerwca 2014 r. odbyła się uroczysta akademia przygotowana przez uczniów klas I- III gimnazjum oraz opiekunów: p. Edytę Potok i p. Marzenę Świerczek. 
Cele innowacji, realizowane zadania, konkursy  przybliżyła społeczności szkolnej prezentacja przygotowana przez uczniów. Odbył się też konkurs wiedzy „1 z 10”, który wygrała uczennica klasy II gimnazjum.